خود را مىپيمايد ، به اين جهت مطالعه در آثار گذشتگان جز اتلاف وقت نتيجهء ديگرى نمىتواند داشته باشد . جرج سارتن كه بدون شك يكى از بزرگترين استادان و محققان تاريخ علوم است ، جواب اين اشخاص را در كتاب « سرگذشت علم » داده است ، و ما از نظر اهميت مطلب ذيلا بنقل آن مىپردازيم : « بسيار جاى تأسف است كه بسيارى از دانشمندان براى تتبعات تاريخى » « علوم ارزشى قائل نيستند ، و آن را سرگرمى كم‌اهميتى مىدانند . دليلى » « كه اقامه مىكنند اينست كه ( بهترين قسمت‌هاى علوم قديم اقتباس » « گرديده و جزء علوم فعلى شده است ، بقيه قابل فراموشى است و بعبث » « نبايد حافظهء خود را با آن خسته كنيم و بارش را زياد نمائيم . علمى » « كه ما مىآموزيم و به ديگران تعليم مىدهيم ، نتيجهء يك انتخاب دائمى » « است كه بر اثر آن قسمت‌هاى اضافى و زائد را افكنده و فقط آنچه را » « كه لازم و ارزنده است نگاهداشته‌ايم ) به آسانى مىتوان ديد كه پايه‌هاى » « اين استدلال محكم نيست . يكى اينكه كى مىتواند تضمين كند و » « اطمينان دهد كه انتخاب درست به عمل آمده باشد ؟ در اين كار بخصوص » « ترديد جايز است ، بدليل آنكه عمل انتخاب و تركيب بوسيلهء كسانى كه » « هوش سرشار داشته باشند به عمل نيامده است ، بلكه بوسيلهء معلمان » « و مؤلفان و نويسندگانى انجام شده است كه نظرشان هميشه صائب و » « فكرشان پيوسته ثاقب نبوده است . بعلاوه چون علم همواره در تكامل » « است و نظرهاى جديد هر روز در آن وارد مىشود ، بسيار ممكن است » « كه عقيده‌اى كه ديروز به آن اهميتى داده نمىشد ، امروز يا فردا مهم » « و قابل استفاده شناخته شود ، بعلاوه ممكن است وقايعى كه ديروز » « فقط بوئى از آنها برده شده بود ، امروز در نظريهء جديدى داخل گردد » « و باعث پيشرفت آن شود . »